پروژه بررسی و تأثیر نقش اسباب بازی در بهبود کودکان پیش دبستانی بستری در بیمارستان

نوع فایل: word

قابل ویرایش 193 صفحه

مقدمه:

شش سال اولیه زندگی کودک سالهای «حساس» هستند زیرا میزان رشد در این سالها نسبت به مراحل دیگر رشد، سرعت بسیار بیشتری دارد. پرورش کامل استعدادهای کودک، بویژه در این سالها نیاز به محیطی محرک و برانگیزنده دارد. منظور از «محیطی محرک را برانگیزنده» محیطی است که برای کودک فرصتهای فراهم می آورد تا کودک با آزمایشها، اشیاء و مکانهای متنوع روبرو شدن، کسب تجربه نماید. برای کودک فرصتهایی ایجاد می کند تا کودک با بزرگترها، گروههای دیگر و همردیفان خود مواجه شود و به تعامل معنی دار و غنی با آنها بپردازد و محیطی است عاطفی و حمایتی کودک را تأمین نماید (کول، 1991، ترجمه مفیدی ،1380)

«انسان در تمام مراحل زندگی خود دارای نیازهائی است که بایستی حداقل به طور نسبی برآورده شوند، زیرا که ارضای باعث می گردد انسان روند تکاملی خود را به گونه طبیعی تر سپری کند. کودک در هر یک از مراحل مختلف زندگی خود تا بزرگسالی، نیاز به تحرک جسمی و فعالیت مغزی دارد، که تا حد زیادی می توان آن را بوسیله بازیهای دوران کودکی تأمین نمود». (کریمی، 1368).

گاه والدین دانسته یا ندانسته از بازی، تنها برای آرام کردن کودک خود استفاده می کنند، در صورتی که بازیهای دوران کودکی هم در تکوین شخصیت فردای فرزندشان موثر است، هم اینکه ذهن او را در مورد مسائلی که پیش خواهد آمد، باز می کند و باعث می شود کودک با درک بهتری به سوی زندگی حقیقی که فراتر از بازی ها و رویاهای اوست گام بردارد. کودک در بازیهایش به مسائلی دست پیدا می کند که شاید اگر بارها توسط والدین آنها تأکید شود، نمی تواند آن ها را هضم و درک کند. در صورتی که اجرای آن ها همراه با همسالانش اثر بیشتری بروی خواهد گذاشت. (منصور، 1377). کودک بخشی از اوقات خود را در شبانه روز صرف بازی می کند، بنابراین با تفریح و سرگرمی، در واقع آمادگی لازم را برای مواجه شدن با زندگی و ناسازگاریهای آن پیدا کرده و در جمیع ابعاد نیز تکامل می یابد.

بازی، فرصتهایی را برای کودک فراهم می کند تا او مهارتهای حرکتی درشت و ظریفش را رشد دهد و سلامت جسمی اش را تأمین کند. بازی به کودک کمک می کند تا قدرت تخیل و خلاقیت خود را رشد دهد، محیطی را برای کودک مهیا می کند تا به تمرین مهارتهای اجتماعی خود بپردازد. بازی همچون مفری است که کودک از طریق آن عواطف و هیجانهایش را ابراز می کند، بازی به کودک کمک می کند تا نظامهای ارزشی را درک کند. (شریدان، ترجمه توکلی، 1382)».

بازی فرصت بی همتایی برای بزرگسالان نیز فراهم می کند تا دنیا را از دیدگاه کودک درک کنند، و از آنجا که بازی برای کودکان مهالیتی بسیار لذت بخش است کودکان را ترغیب می کند تا آرام باشند، حالت دفاعی را که ممکن است داشته باشند کاهش دهند و احساسات خود را بی پرده بیان کنند. بازی همچنین به آنها کمک می کند تا مهارتهای اجتماعی مفیدی بدست آورند و رویکردهای جدید و کارآمد حل مسئله را آزمایش کنند. (هیوز، ترجمه گنجی، 1384).

بازی کودک آموزش و درس نیست، بلکه گونه ای آزمایش کردن فرهنگ است. به بیانی دیگر، کودک خود را از بازی به فرهنگ جامعه و قوم خود نزدیک می کند.

کودک شیرخوار از راه جنب و جوشهای «حسی حرکتی» خود را با محیط زیستی تازه، سازگار می سازد و سپس در خردسالی می کوشد با وسیلۀ بازی، رشد و تکامل جسمی و عقلی خود را تدمین سازد و در اجتماع بزرگسالان جایی برای خود باز کند. (انگجی، 1384).

از آن جایی که آینده هر کشور و اجتماعی به کودکان جامعه بستگی دارد، بنابراین توجه به کودکان و مسائل مربوط به آنان باید در اولویت قرار بگیرد. یکی از مسائلی که ممکن است کودک در دوران زندگیش با آن مواجه شود، بستری شدن  در بیمارستان است.

بستری شدن در بیمارستان بر کودکان یک بحران اجتماعی شدن و سازگاری با محیط جدید است، آن هم در شرایطی که نه تنها از سلامت جسمی برخوردار نیست بلکه در معرض برخورد با عواما ناشناخته و خطر آخرین قرار دارد. (سمی یانلو، 1379).

بستری شدن هرگز نمی تواند تأثیر در زندگی کودک باشد. کودکان وقتی به بیمارستان می آیند با صداها، بوها، نورها، و شرایط مختلف روبرو می شوند و تأثیرات منفی در بیمارستان بر روی کودک باعث میشود که او از پذیرش اقدامات درمانی اجتناب ورزد.

اگر فقط به معالجه کودکان که دارای بیماری فرمن هستند و یا به دفعات مکرر و طولانی در بیمارستان بستری می باشند اقدام گردد ولی احتیاجات فیزیکی، عاطفی و ذهنی آنان تحریک نشود، ممکن است در روند تکامل کودک خللی وارد شود.

بنابراین در پذیرش کودک در بیمارستان علاوه بر مراقبتهای جسمی باید حمایت روانی و عاطفی نیز مورد توجه باشد.

فهرست مطالب:

فصل اول : کلیات و طرح تحقیق

مقدمه

بیان مسأله

اهمیت و ضرورت تحقیق

سوالات و فرضیات تحقیق

اهداف تحقیق

تعریف نظری عملیاتی اصطلاحات

فصل دوم : ادبیات و پیشینه تحقیق

بازی

تعریف بازی

اهداف بازی

طبقه بندی بازی

طبقه بندی پیاژه

بازیهای حسی – حرکتی

بازیهای نمادین

بازیهای با قاعده

بازی ازنظر چگونگی اجرا

انواع بازی

عوامل موثر در بازی

رابطه جنسیت و بازیهای کودکان

رابطه سن و بازیهایکودکان

رابطه هوش و بازیهای کودکان

تأثیر همبازیها بر بازیها

نقش اطرافیان در بازیهای کودکان

تأثیر موقعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خانواده بر بازیهای کودکان

تأثیر محیط زندگی بر بازیهای کودکان

نقش فضای بازی در بازیهای کودکان

تاثیر تلویزیون بر بازیهای کودکان

اسباب بازی

اسباب بازی چیست؟

تاثیر نوع اسباب بازی در بازیهای کودکان

انواع اسباب بازی

ویژگیهای اصولی و کلی یک اسباب بازی مطلوب

نمونه هایی از اسبا بازیها

عروسکها

قطعه های خانه سازی

نقاشی

کتاب

تعریف اضطراب

علائم اضطراب

ترس

راههای مبارزه با ترس در کودکان

نگرانی

چگونگی ادراک درد در کودکان

معیارهای سنجش درد

بستری شدن

آمادگی برای بستری شدن

عکس العمل کودکان به بیماری و بستری شدن

عکس العمل و نقش والدین به بیماری و بستری شدن

عوارض بستری شدن

نکات مثبت بستری شدن

محیط بیمارستان

نقش پرستاران در کاهش اضطراب کودکان بیمار و والدینشان

کودک بستری و بازی

بازی درمانی

وسائل بازی مناسب

مروری بر مطالعات انجام شده

فصل سوم : روش تحقیق

روش تحقیق

روش اجرا

جامعه آماری

نمونه تحقیق و روش نمونه گیری

روش جمع آوری اطلاعات

فصل چهارم » تجزیه و تحلیل داده ها

آمار توصیفی

آمار استنباطی

فرضیه اول پژوهش

فرضیه دوم پژوهش

فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری

نتیجه گیری

محدودیتهای تحقیق

پیشنهادی برای به کارگیری یافته ها

پیشنهاداتی برای تحقیقات آتی

منابع

منابع فارسی

منابع لایتن

ضمایم

ضمایم شماره 1 ، ابزار خودسنجی ترس های بالینی کودک

ضمیمه شماره 2 ، اضطراب تصویری

ضمیمه شماره 3 ، مقیاس سنجش درد در کودکان

فهرست نمودارها:

نمودار 1 . 4 ) توزیع درصد سن کودکان

نمودار 2 . 4 ) توزیع درصد نوع جنسیت نمونه آماری

نمودار 3 . 4 ) درصد سطح تحصیلات پدران کودکان نمونه آماری

نمودار 4 . 4 ) درصد سطح تحصیلات مادران کودکان نمونه آماری

فهرست جداول:

جدول 1 . 4 ) فراوانی، درصد و درصد تراکمی سن کودکان

جدول 2 . 4 ) فراوانی و درصد نوع جنسیت کودکان

جدول 3 . 4 ) فراوانی، درصد و درصد تراکمی سطح تحصیلات پدران

جدول 4 . 4 ) فراوانی، درصد و درصد تراکمی سطح تحصیلات مادران

جدول 5 . 4 ) آمار توصیفی میزان اضطراب کودکان به تفکیک پیش آزمون و پس آزمون

جدول 6 . 4 ) نتایج آزمون آماری t – test

جدول 7 . 4 ) نتایج آزمون آماری ضریب همبستگی پیرسون

دول 8 . 4 ) آمار توصیفی میزان درد کودکان به تفکیک پیش آزمون و پس آزمون

جدول 9 . 4 ) نتایج آماری t – test

جدول 10 . 4 ) نتایج آزمون آماری ضریب همبستگی پیرسون

منابع ومأخذ:

منابع فارسی :

1 ) آذریان، آذر، « بررسی اثر روانی و تربیتی بازی کودکان و تحلیلی از چندبازی سنتی ایرانی » ، دوره کارشناسی ارشد، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران ، 1336 .

2 ) انجمن علمی دانشجویان گرایش آموزش و پرورش پیش دبستانی و دبستانی دانشکده روانشناسی علامه طباطبایی، فصلنامه دنیای کودک، شماره 2 ، 1380 .

3 ) انصاری، فرخ تاج، « بررسی عواملی که از دیدگاه کودکان بستری در بیمارستانهای منتخب دولتی تهران در آنها ایجاد ترس و نگرانی می کند. » دوره کارشناسی ارشد، پرستاری، دانشکده پرستاری دانشکاه علوم پزشکی ایران، 1364 .

4 ) انگجی، لیلی، عسگری، عزیزه ، « بازی و تاثیر آن در رشد کودک» ، انتشارات طراحان ایماژ، تهران، چاپ اول، 1385 .

5 ) انگجی، لیلی، «پیک بازی (فصلنامه)» شماره 5 ، 1384 .

6 ) بست، جان، «روشهای تحقیق در علوم تربیتی و رفتاری» ، شریفی، حسن پاشا، طالقانی، نرگس، انتشارات رشد، تهران، چاپ نهم، 1381 .

7 ) بهرامی، هادی، «روانشناسی کودک»، انتشارات دانشگاه ابوریحان بیرونی، تهران، چاپ دوم، 1358.

8 ) پامنیت، «رموز سلامت کودکان»، ترجمه لادن کیان، انتشارات رامین تهران، 1377 .

9 ) پورافکار، نصرت ا... ، «فرهنگ جامع روانشناسی و روان پزشکی»، انتشارات فرهنگ معاصر، تهران چاپ چهارم، 1384 .

10 ) توسلی، پرندوش، «نقش اسباب بازی در تکوین شخصیت کودک » ، نمایه، نشریه چیستا، 1378 .

11 ) توفیق، زینت، «چهار مقاله درباره کودکان»، سازمان بهزیستی، تهران، چاپ اول، 1370 .

12 ) جلالی، مهدی، «روانشناسی کودک»، انتشارات امیرکبیر، تهران، چاپ هفتم، 1373 .

13 ) جنت علیپور، زهرا «بررسی تاثیر برنامه مراقبتی طراحی شده بر وضعیت خواب کودکان پیش دبستانی مبتلا به لوسمی بستری در بیمارستانهای تخصصی کودکان در شهر تهران»، دوره کارشناسی ارشد پرستاری، دانشکده پرستاری دانشگاه تربیت مدرس ، 1379 .

14 ) خلیلیان، سید خلیل، «با دنیای کودک آشنا شویم»، انتشارات فجر، تهران، چاپ دوم، 1369 .

15 ) دادستان، پریرخ، منصور، محمود، «روانشناسی ژنتیک 2»، انتشارات ژرف، تهران، چاپ اول، 1369 .

16 ) دلاور، علی، «مبانی نظری و عملی در علوم انسانی و اجتماعی»، انتشارات رشد، تهران، 1376 .

17 ) دل پیشه، اسماعیل، «بهداشت جامعه 2»، انتشارات چهر، تهران، چاپ دوم، 1380 .

18 ) زند شهری، رضا، «بررسی تاثیر برنامه طراحی شده آشنا سازی بر میزان اضطراب کودکان بستری و والدینشان»، دوره کارشناسی ارشد، پرستاری، دانشکده پرستاری دانشکاه تربیت مدرس، 1384 .

19 ) سرخه دون یلدایی، «کودک و بازی»، انتشارات دانشکده تربیت بدنی، تهران، چاپ اول، 1358 .

20 ) سلمان، زهرا، «بررسی تأثیر فعالیتهای بدنی و بازی در تحول ذهنی کودکان پیش دبستانی»، دوره کارشناسی ارشد، تربیت بدنی، دانشکده پرستاری دانشگاه تربیت مدرس، 1371 .

21 ) شارپ، اولین قاضی، «بازی تفکر کودک است»، قاسم، کدیور، نعمت، انتشارات مدرسه عالی پارس، تهران، چاپ اول، 1335 .

22 ) شریدان، مری، «بازی در اوائل کودکی»، ترجمه مهدی سهرابی، عزت خداشناس، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، چاپ دوم، 1385 .

23 ) شریدان، مری، «بازی و رشد کودکان»، ترجمه رضا توکلی هرمز سنایی نسب، انتشارات رشد، تهران، چاپ دوم، 1382 .

24 ) شعاری نژاد، علی اکبر، «روانشناسی رشد»، انتشارات اطلاعات، تهران، چاپ هفدهم، 1385 .

25 ) شهرآرای، مهرناز، «راهنمای انتخاب اسباب بازی»، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، 1362 .

26 ) صبوری، سیامک، «نقش بازی و اسباب بازی در سالهای نخست زندگی»، نمایه ، 1379 .

27 ) طباطبایی نیا، سید محمد مهدی، «اسباب بازی، آموزش و درمان»، انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، 1366 .

28 ) عبادی، شیرین، «حقوق کودک»، انتشارات روشنگران، تهران، چاپ سوم، 1371 .

29 ) عسگری، عزیزه، مصلحی، «درباره رشد و آموزش کودکان چه می دانید؟» انتشارات عترت چاپ، تهران، چاپ اول، 1384 .

30 ) فخریان، فرزانه، همشهری، شماره 4112 ، 1385 .

31 ) کریمی، رقیه، «بررسی میزان آگاهی پرستاران از نقش بازی بر روی رشد و تکامل کودکان سنین قبل از دبستان بستری در بیمارستانهای کودکان وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی»، دوره کارشناسی ارشد، پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی ایران، 1368 .

32 ) کرین، ویلیام، «پیشگامان روانشناسی رشد»، ترجمه فربد فدایی، انتشارات اطلاعات، تهران، چاپ هشتم، 1382 .

33 ) کول، ونیتا، «برنامه آموزش و پرورش در دوره پیش از دبستان »، ترجمه فرخنده مفیدی، انتشارات سمت، تهران، چاپ هفتم، 1380 .

34 ) گریوز، «بازی و رشد»، ترجمه مهدی قراچه داغی، انتشارات پیک بهار، تهران، چاپ سوم، 1380.

35 ) مارلو، «پرستاری مارلو»، آرزو مانیانس، سونیا، انتشارات بشری، تهران، چاپ پنجم، 1379 .

36 ) مجیب، فرشته، «روانشناسی بازی»، کتابک های آموزش از راه دور، 1377 .

37 ) مرادی، علی، روزنامه سلامت، شماره 1385 ، ص 12 ، 1374 .

38 ) مفیدی، فرخنده، «آموزش و پرورش پیش دبستانی و دبستان»، انتشارات دانشگاه پیام نور، تهران، چاپ اول، 1372 .

39 ) مقدم، مصطفی، «بازیهای آموزشی»، انتشارات راهگشا، تهران، 1370 .

40 ) ملکی رنجبر، جمیله، «بررسی عوامل ایجاد ترس و اضطراب در دانش آموزان نابینا 19 – 14 سال دوره های راهنمایی و متوسطه همدان»، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، 1383 .

41 ) ممی یانلو، هایده، «بررسی میزان تاثیر برنامه بازی بر اضطراب کودکان سن مدرسه بستری در مرکز طبی کودکان » ، دوره کارشناسی ارشد، پرستاری، دانشکده پرستاری دانشگاه تربیت مدرس، 1379 .

42 ) منصور، شیوا، «بچه ها زندگی را بازی می کنند »، نمایه، صبح خانواده، 1377 .

43 ) موسوی، سیدعلی، «مقایسه اثربخشی رویکردهای درمانی، تنش زدایی ودرمان شناختی (Ret) در درمان درد و اضطراب بیمارن مربوط به درد مزمن»، دوره کارشناسی ارشد، روان شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، 1378 .

44 ) مهجور، سیامک رضا، «روانشناسی بازی»، انتشارات ترمه، تهران، چاپ اول، 1370 .

45 ) میانجی، شفیقه، «بررسی نگرش کودکان دبستانی نسبت به بستری شدن در بیمارستان»، دوره کارشناسی ارشد، پرستاری، دانشکده پرستاری دانشگاه تربیت مدرس، 1368 .

46 ) نجدی، سهیلا، کتاب ماه کودک و نوجوان، نمایه، 1380 .

47 ) نوابی نژاد، شکوه، «رفتارهای بهنجار و نابهنجار کودکان و نوجوانان»، انتشارات انجمن اولیاء و مربیان، تهران، چاپ سوم، 1380 .

48 ) نوابی نژاد، شکوه، «آموزش خانواده»، انتشارات جمهوری اسلامی، تهران، چاپ دوم، 1382 .

49 ) هارلوک، الیزابت، «بازی»، ترجمه وحید رواندوست، انتشارات یوش، تهران، چاپ اول، 1364 .

50 ) هیوز، فرگاس، «روانشناسی بازی»، ترجمه کامران گنجی، انتشارات رشد، تهران، چاپ اول، 1384 .

فرمول تولید صابون شفاف

این صابون به صورت شفاف و به صورت کریستالی یا به رنگ های دلخواه قابل تولید است

فرمول تولید این نوع صابون در یک صفحه و با فرمت پی دی اف ارائه شده است

تحقیق درباره موعود ادیان

این محصول در قالب ورد (WORD) و قابل ویرایش در 30 صفحه تهیه شده است. در بخش زیر برای اطلاع بیشتر از محتویات این فایل و اطمینان از خرید، مطالب چند صفحه آورده شده است. با مطالعه این بخش با اطمینان بیشتر خرید کنید.

لینک دانلود پایین صفحه

دغدغه های زندگی مادی از یک سو ودلهره های روحی از طرف دیگر جهان را دگرگون کرده است . روزانه شاهد کشتارهای دسته جمعی مظلومان جهان درفلسطین، افغانستان و...هستیم . تنها بارقه ای که دلهای مستضعفان را مجذوب خود میکند وامید را در چشم های غمدیده شان زنده میگرداند  نوید ظهور منجی انسان است .این امید منحصر به شیعیان و مسلمانان نیست بلکه در همه ادیان زنده جهان اعتقاد به ظهور منجی وجود دارد . در این میان ادیان بزرگ جهان، اسلام زرتشت، مسیحیت ویهودیت گوی سبقت را از دیگران ربوده وبیشتر در این باره سخن گفته اند . از آنجا که در باره موعود در اوستا سخن بسیار گفته شده و محققان کتابهای زیادی نوشته اند بر آنیم تا بصورت اجمالی وگذرا تنها به بررسی این موضوع در تورات وانجیل بپردازیم وبررسی های تفصیلی را به آینده موکول کنیم .

ولقد کتبنا فی الزبور بعدالذکران الارض یرثها عبادی الصالحون (انبیاء/105)

در تورات از علائم ظهور، وظائف منتظرین ، دوران پس از ظهور، شخص مسیحا ومدینه فاضله ای که پس از آن به وجود  می آید سخن گفته شده است . وسعی نموده مخاطبان خود را به آینده امیدوار کرده واز این طریق تحمل مشکلات وسختی ها را آسان نماید. اگر چه تاخیر نماید برایش منتظر باش زیرا که البته خواهد آمد ودرنگ نخواهد کرد؛ بلکه جمیع امتها را نزد خود جمع می کند وتمامی قومها را برای خویشتن فراهم می آورد .1 همان طور که در متن تورات آمده است موعود جهانی تمام امتها را نزد خود جمع میکند وتمامی قوم ها را برای خویشتن فراهم می آورد واین همان تشکیل حکومت جهانی مهدی عجل الله تعالی فرجه در اسلام است .هنگامه ظهور برای زمان ظهور علائم ونشانه هایی در تورات ذکر شده است که با دقت در آنها میتوان رابطه بین آنها و پیشگویی های اسلام پیدا کرد . به عنوان مثال (صیحه آسمانی) را یاد آور میشود واینکه نوای عدالت وبشارت ظهور او از آسمانها اعلام میشود. آسمانها عدالت اورا اعلام کنند وجمیع قومها جلال اورا می بینند و پرستندگان بتها ی تراشیده خجل میشوند. 2

حتی در بخشی از تورات به قائم اشاره شده است واینکه همه انسانهایی که در آن عصر زندگی میکنند رستگاری خواهند دید. در آن زمان امیر عظیمی که برای قوم تو قائم است بر خواهد خواست و چنان زمان ننگی خواهد شد که از حینی که بین امت بوجود آمده است تا امروز نبوده است ودر آن زمان هر یک از قوم تو که دردفتر مکتوب یافت شود رستگار خواهد شد. 3

دانلود پاورپوینت جامع وکامل درباره کامپیوترهای قابل پوشیدن

84اسلاید

کامپیوترهای قابل پوشیدن

فهرست

§تاریخچه§معرفی§کاربردها§سخت افزار، نرم افزار و تکنولوژی های لازم§تولید توان از انسان§آگاهی از شرایط زمینه§معماری های مختلف برای آگاهی از شرایط زمینه§بازی پترول و مدل کردن زمینه با HMM§نتیجه گیری §از mainframe ها تا کامپیوتر های قابل پوشیدن§سخت افزار به سمت کم شدن اندازه و زیاد شدن قابلیت§از mainframe ها به سمت مینی کامپیوترها§در اواسط دهه نود ظاهر شد. §قسمتهای تکنولوژیکی مختلف کامپیوترهای قابل پوشیدن تاریخچه طولانی دارند.  §در جهان واقع محدودیت هایی که به علت فاکتورهایی مثل عمر باطری، توان پردازنده، روشنی صفحه تصویر، شکل و همبندی شبکه تحمیل می شوند، باعث تاخیر در معرفی گسترده محاسبات پوشیدنی شده اند.

پروژه پیامد‌های جنگ آمریکا و عراق (2003) و تأثیر آن بر آینده اوپک. doc

 نوع فایل: word

قابل ویرایش 155 صفحه

چکیده:

در این تحقیق سعی شده به پیامدهای جنگ آمریکا و عراق و تأثیر آن برآینده اوپک با توجه به سئوال اصلی و سئوالات فرعی پرداخته شود. مساله تحقیق این است که آیا اوپک پس از حمله آمریکا به عراق نیز می‌تواند این وحدت و همگرایی را در بین اعضای خود حفظ نماید و یا اینکه با خروج عراق از اوپک یا عدم رعایت سهمیه عراق و یا دخالت آمریکا در تعیین سهمیه نفت عراق، تضعیف اوپک را شاهد خواهیم بود و آیا با ورود مصرف کنندگان انبوه جدید نفتی، معادلات نفتی به نفع کشورهای عضو اوپک رقم خواهد خورد. این تحقیق شامل هفت فصل می‌باشد:

فصل اول: طراحی پژوهش، فصل دوم: کلیات نظری، فصل سوم: تاریخچه و عملکرد اوپک، فصل چهارم: جایگاه عراق در اوپک و بحرانهای این کشور، فصل پنجم: وضعیت آمریکا در زمان حمله به عراق و دلایل آمریکا از حمله به عراق، فصل ششم: تحلیل و دیدگاه‌های اتحادیه‌ اروپا، اوپک و شاخصهای اقتصادی تولید جهانی نفت، فصل هفتم: جمع‌بندی و نتیجه‌گیری تحقیق.

نتایج تحقیق، مؤید فرضیه جانشین تحقیق است که جنگ آمریکا علیه عراق تأثیری بر روند فعلی اوپک برجای نگذاشته و این جنگ در راستای نظم نوین جهانی است و به همین منظور امنیت انرژی یکی از اهداف اصلی در این زمینه است و مسائل دیگری همچون هژمونی دلار در برابر یورو بدلیل گسترش معاملات نفتی با یورو و افزایش نرخ برابری آن در برابر دلار و همچنین بهبود شاخص‌های اقتصادی چین، اروپا و ژاپن در مقایسه با آمریکا، از دیگر اولویتهای جهانی قابل طرح آمریکا در حمله به عراق می‌باشد.

مقدمه:

در قرن 21 توان مهار منابع انرژی یا خطوط انتقال آن تضمین ورود ثروت است و بدون تضمین جریان انرژی، امنیت ملی کشور‌ها تهدید خواهد شد. این موضوع تا آن حد مورد توجه قرار گرفته که اصطلاح «بازی بزرگ جدید» برای آن انتخاب شده است. در این بازی بزرگ هدف اصلی هر بازیگر مهار منابع یا راه‌های انتقال انرژی است.

برای اردوگاه غرب و در رأس آن آمریکا که تامین انرژی کشور را جزو منافع حیاتی اعلام کرده، وضع خاورمیانه و آینده آن بسیار خطرناک است. آمریکا و غرب یا باید شیوه‌ای همانند عراق (البته به شرط موفقیت در آینده) یعنی مهار نفتی را در اختیار بگیرند یا آن که راه مناسبی در همکاری با کشورهای دارای منابع عظیم نفتی پیدا کنند.

بحران خاورمیانه و تحولات درونی کشورهای منطقه در جهتی نیست که غرب را به تامین انرژی خود امیدوار سازد. بنابراین موقعیت مناسبی در اختیار اوپک و بویژه کشورهای تولید کننده نفت در خلیج فارس و خاورمیانه قرار گرفته است تا بتوانند با اتخاذ یک راهبرد مشترک و با راهکارهای دیپلماتیک منافع خود را تضمین کنند. در غیر این صورت آمریکا و کشورهای غربی با روشهای گذشته خود که ریشه در استعمار دارد در پی تضمین منافع خود خواهند بود که عراق نمونه آن است؛ هر چند آینده عراق معلوم نیست تا چه حد به سود آمریکا و غرب تمام می‌شود یا به تقویت اوپک در جایگاه نظام جهانی. به همین جهت، پیامدهای، جنگ آمریکا و عراق و تأثیر آن برآینده اوپک، در این بررسی مورد تاکید قرار گرفته است تا زاویای از این مساله روشن شود.

فهرست مطالب:

فصل اول: طراحی پژوهش

مقدمه

1-1- طرح مسأله

2-1- سئوال اصلی

1-2-1- سئوال فرعی

3-1- فرضیه اصلی

1-3-1- فرضیه جانشین

4-1- متغیرهای دخیل

5-1- تعریف عملیاتی مفاهیم

6-1- پیشینه تحقیق

7-1- روش تحقیق

8-1- هدف تحقیق

1-8-1- هدف کلی

2-8-1- هدف جزیی

 9-1- قلمرو تحقیق

10-1- انگیزه و ضرورت تحقیق

11-1- موانع و تنگناهای تحقیق

12-1- سازماندهی تحقیق

فصل دوم: کلیات نظری

مقدمه نظری

1-2- همگرایی

1-1-2 - عوامل همگرایی اوپک

2-2- نظام تک قطبی متقارن

3-2- دکترین بوش، نظم نوین جهانی

4-2- نظریه هژمونی و کاربرد آن در منطقه خاورمیانه

1-4-2- اهداف هژمونیک آمریکا

2-4-2- هژمونی نفتی آمریکا

فصل سوم : تاریخچه و عملکرد اوپک

 1-3- چگونگی شکل‌گیری اوپک

2-3- اهداف و برنامه‌های اوپک

3-3- اعضای اوپک

4-3- ساختار و ارکان اوپک

1-4-3- کنفرانس

2-4-3- هیئت عامل

3-4-3- دبیرخانه

4-4-3- دبیر کل

5-3- تحولات اوپک از زمان تشکیل

6-3- آژانس بین‌الملل انرژی و نقش آن در کاهش قدرت اوپک

7-3- جنگ عراق علیه ایران و تأثیر آن بر اوپک

8-3- جنگ عراق علیه کویت و اوپک

9-3- حمله آمریکا به عراق (2003)

10-3- جمع‌بندی تحولات اوپک

11-3- نوسانات نظام سهمیه بندی اوپک

فصل چهارم: تحولات عراق

1-4- پیشینه تاریخی و جغرافیایی عراق

2-4- تاریخچه نفت و عراق

3-4- بحرانهای عراق در حوزه خلیج فارس

1-3-4- جنگ عراق علیه ایران و تأثیر آن بر نفت عراق

2-3-4- جنگ عراق علیه کویت

 3-3-4- جنگ آمریکا علیه عراق

فصل پنجم: اهداف آمریکا در عراق

1-5- آمریکا و خلیج فارس

2-5- رابطه ایالات متحده در جنگ عراق علیه ایران

3-5- جنگ عراق علیه کویت و نقش ایالات متحده آمریکا

4-5- حمله آمریکا به عراق یک گزینه با چندین هدف

5-5- افزایش وابستگی آمریکا به نفت

6-5- دلایل و اهداف آمریکا از جنگ

1-6-5- شرایط اقتصادی آمریکا در بروز جنگ

2-6-5- اهداف و دلایل داخلی آمریکا

3-6-5- اهداف و دلایل منطقه‌ای آمریکا

4-6-5- اهداف و دلایل جهانی آمریکا

 فصل ششم: دیدگاه‌ها و تحلیل‌ها درباره حمله به عراق و آینده اوپک

1-6- اتحادیه اروپا و بحران عراق

1-1-6- موافقان حمله به عراق

2-1-6- مخالفان حمله به عراق

2-6- قطعنامه 1441 و دیدگاه‌های موافق و مخالف حمله به عراق

1-2-6- ادله موافقان حمله آمریکا به عراق

2-2-6- ادله مخالفان حمله آمریکا به عراق

3-6- آینده اوپک با حضور یا عدم حضور عراق

1-3-6- اگر عراق در اوپک بماند

2-3-6- اگر عراق از اوپک خارج شود

4-6- تحلیل‌های اقتصادی عرضه و تقاضای جهانی نفت

1-4-6 - شاخص‌های کمی عرضه و تقاضای جهانی نفت  

منابع و مأخذ

پیوست‌‌ها و ضمائم

1- روزشمار اوپک از 2003 تا پایان 2004 میلادی

2- پیش‌بینی تولید کشورهای غیر اوپک

3- نمودار تحولات قیمت نفت

4- گزارش آماری انرژی جهان در سال 2005

فهرست جداول و نمودارها:

جدول شماره یک – میزان تولید نفت جهانی برحسب مناطق جغرافیایی

جدول شماره2- تقاضا و عرضه نفت جهان

جدول شماره3- سقف سهمیه تولیدی کشور‌های عضو اوپک

جدول شماره4- ذخایر اثبات شده نفت اوپک

نمودار شماره یک- ظرفیت تولید نفت تا سال 2020

جدول شماره 5- سناریوهای مختلف پیش‌بینی ظرفیت تولید اوپک در سال 2010

جدول شماره6- موازنه عرضه و تقاضای نفت در سال 2010

جدول شماره7- ذخایر اثبات شده نفت عراق

جدول شماره8- تولیدات نفت خام عراق

جدول شماره9- میزان تولید نفت آمریکا

جدول شماره10- میزان مصرف نفت آمریکا

جدول شماره11- میزان واردات نفت خام آمریکا

جدول شماره12- میزان مصرف نفت جهان

جدول شماره13- میزان واردات نفت جهان

جدول شماره14- میزان تولیدات نفت جهان

جدول شماره15- تحولات قیمت‌های نفت

جدول شماره 16- میزان ذخایر نفتی جهان

جدول شماره17- جدول برهم کنش تولید، مصرف، واردات و قیمت نفت جهان

نمودار شماره دو- برآیند تقاطعی تولید، مصرف، واردات بر قیمت نفت جهان

منابع و مأخذ:

1- امامی،‌ محمد علی، عوامل تأثیرگذار خارجی در خلیج فارس، تهران: وزارت امور خارجه ، مرکز چاپ و انتشارات، 1382.

2- آقایی سید داوود، نقش و جایگاه شورای امنیت و نظم نوین جهانی، تهران: انتشارات پیک فرهنگ ، 1375.

3- بیدگلی، علی،‌ تاریخ سیاسی و اقتصادی عراق،‌ تهران: مؤسسه مطالعات و انتشارات تاریخی میراث ملل، 1368.

4- بورونو، نفت و سیاست ایالات متحد،‌ در خاورمیانه نزدیک و میانه، ترجمه ماشاءالله ربیع زاده، تهران: میر (گوتنبرگ)،‌ فروردین 1364.

5- بلک ول ، جیمز و دیگران، صاعقه در صحرا (استراتژی و تاکتیکهای جنگ خلیج فارس)،‌ ترجمه حمید فرهادی نیا، هوشمند نامور تهران، تهرانی: انتشارات اطلاعات، 1372.

6- خلعت بری، فیرزه،‌ مبانی اقتصاد نفت، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1373.

7- دوئرتی، جیمز؛ فالتزگراف، رابرت، نظریه‌های متعارض در روابط بین‌الملل، تهران: نشر قوس، سال 76.

8- دهشیار، حسین، سیاست خارجی آمریکا و هژمونی، تهران: نشر علم، پائیز 71.

9- رضوی، حشمت الله، اوپک و سیاست نفتی جمهوری اسلامی، ایران، تهران: انتشارت چاپخش، 1380.

10- ریتر، اسکات ؛ پیت، ویلیام ریور، جنگ علیه عراق (آنچه نمی‌خواهند شما بدانید)،‌ ترجمه نوید هاشمی طباء، تهران: انتشارات غزال، 1382.

11- رحمانی، نژاد، تاریخ اوپک، تهران: انتشارات فرانگین، 1353.

12- سیف زاده، حسین، روشندل، جلیل، تعارضات ساختاری در منطقه خلیج فارس، تهران: مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه ،‌ 1379.

13- سریر،‌ محمد؛ هاشمی، مرتضی ، اوپک و دیدگاههای آینده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه،‌ 1369.

14- طلوعی، محمود، بازی قدرت جنگ نفت در خاورمیانه، تهران: نشر علم، پائیر 71.

15- طرفی، عباس ، جنگ و نفت،‌ تهران: انتشارات خاتم،‌ 1380.

16- فرشاد گهر، ناصر، بررسی قدرت اوپک در سیاست جهانی نفت،‌ تهران: پژوهشکده علوم دفاعی استراتژیک، بهار 1374.

17- کاظمی: سید علی اصغر،‌ نظریه‌های همگرایی در روابط بین‌الملل «تجربه سوم» ، تهران : نشر قومس، سال 70.

18- مدیر قمی،‌ رضا، و دیگران،‌ اوپک،‌ موقعیت و دیدگاهها، تهران: انتشارات کویر، 1380.

19- همتی، عبدالناصر، اقتصاد نفت، تهران: انتشارات سروش، 1374.

20- یرگین، دانیل، نفت، پول، قدرت،‌‌ ترجمه منوچهر غیبی ارطه‌ای،‌ جلد دوم، تهران: انتشارات روابط عمومی شرکت ملی نفت ایران، بهار 1374.

21- یوسفی، ابراهیم،‌ ژئوپلیتیک و سیاست خارجی عراق،‌‌ تهران: سال 75-74.

نشریات و مجلات فارسی:

22- امینیان، بهادر، آمریکا و طرح خاورمیانه بزرگ، اهداف، ابزار و مشکلات،‌ فصلنامه سیاست دفاعی،‌ سال 12،‌ شماره 84، پائیز 82.

23- امین شکروی،‌ علی اصغر، نفت عراق،‌ نوسانات قیمت نفت و سازمان اوپک بعد از جنگ خلیج فارس،‌ دیدگاهها و تحلیلها، شماره 171، سال 1382.

24- استقامت، فاطمه،‌ اوپک (سازمان کشورهای صادر کننده نفت) ، تهران، وزارت امور خارجه، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی ، 1383.

25- اوپک و فروپاشی، گسترش صنعت،‌ سال 14، شماره 647، فروردین 82.

26- اتحادیه اروپا و بحران عراق، فصلنامه سیاست خارجی ویژه عراق، سال 18، زمستان 83.

27- باقرپور اردکانی، عباس، بررسی مشروعیت حمله نظامی آمریکا به عراق در پرتو قطعنامه 1441 شورای امنیت، گزیده تحولات جهان، شماره 13، فروردین 82.

28- بشارتی، محمد علی، آینده عراق، راهبرد، مرکز تحقیقات استراتژیک، شماره 28، تابستان 82.

29- بررسی تحولات عراق و نقش آن در بازار جهانی نفت، تحولات بازار نفت، مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، شماره 47 ، 1379.

30- پایور،‌ منوچهر،‌ تهاجم به عراق علل و پیامدها، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، سال 10 شماره 2، تابستان 82.

31- پرس و گوی سیاست و انرژی با دکتر غنیمی فر، همشهری دیپلماتیک، شماره 24، مهر 1383.

32- حیدری،‌ محمد، ایران و عراق پس از اشغال، ایران، شماره 2636، 1/8/82.

33- حاجی یوسفی،‌ امیرمحمد، اوپک در عصر جهانی شدن اقتصاد، فصلنامه سیاست خارجی، ش 3، پائیز 1379.

34- حاجی یوسفی، امیر محمد، پیامدهای منطقه‌ای حمله آمریکا به عراق به تأکید بر ایران، برداشت اول،‌ سال 2، ویژه نامه شماره 2، 1383.

35- خرمی مقدم، جواد، دموکراسی در خدمت منافع امریکا (گفتگو با عمادالدین باقی)، ایران ، شماره 34/3067 ، 2/3/82.

36- دریابار،‌ سیاوش، بوش نفت نمی‌خواهد، صبح و اقتصاد،‌ شماره 78، 2/2/83.

37- دهقانی، رضا، قطعنامه 1441، آخرین انتخاب صدام، گزیده، تحولات جهان، شماره 105، دی 1381.

38- رضایی نصیر، غلامرضا، بازسازی گهواره تمدن، همشهری، شماره 286/3035، 28/2/1382.

39- روحانی، حسن، مفهوم جدید حاکمیت ملی یا فرسایش حاکمیتها و سیاستهای آمریکا در بحران عراق، راهبرد، شماره 28، تابستان 82.

40- سریع القلم، محمود، خاورمیانه تغییر می‌کند، ایران ، سال نهم، شماره 2642 ،‌ 27/8/82.

41- سیف، احمد، هژمونی دلار، یورو، و علل واقعی یورش آمریکا به عراق، اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شماره 9 و 10- خرداد و تیر 1382.

42- ساختار و ارکان اوپک، ابرار اقتصادی، شماره 1567 ، 18/9/82.

43- شیرغلامی ، خلیل، بحران عراق، دگرگونی در روابط فراآتلانتیک، دیدگاهها و تحلیها، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، شماره 169، سال 1382.

44- صفدری، حسین، نفت و معادلات خاورمیانه، همشهری دیپلماتیک، شماره 24، 8/7/83.

45- صدری، محمد، اقتصاد جهان پس از 11 سپتامبر ، همشهری دیپلماتیک (ویژ نامه 11 سپتامبر ، شهریور 84.

46- طلایی، محسن، بررسی ساختار قدرت در شرایط کنونی در روابط‌ بین‌المللی، اطلاعات، شماره 22846، 12/5/82.

47- غنیمی فر، حجت الله، نفت و امنیت خلیج فارس، ماهنامه نفت و امنیت خلیج فارس، شماره 3، فرودین 84.

48- فرشاد گهر، ناصر، اوپک در برابر دیگر بازیگران جهانی نفت، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، شماره 20، تابستان 1378.

49- فرشاد گهر، ناصر،‌ شناسایی و تقویت عوامل همگرایی کشورهای درون و بیرون اوپک، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، شماره 40، زمستان 1379.

50- قاسم زاده، ابوالقاسم، ثبات یا بی‌ثباتی، اطلاعات، شماره 22797، 28/3/82.

51- کلر، مایکل، دستیابی به نفت جهان یا مهار چین، ترجمه پویا صدرات،‌ همشهری- دیپلماتیک، شماره 17، 11/5/83.

52- کامل، سید روح‌الله، تبیین نگرش امنیتی و اهداف چهار گانه هژمونی امریکا در عراق، راهبرد، شماره 29، 1383.

53- کاسترز، پیتر، اندیشه‌های امریکا از جنگ،‌ اقتصاد سیاسی جنگ طراحی شده امریکا علیه عراق، ترجمه حسین معین آبادی، برداشت اول، سال دوم، ویژه نامه شماره 2، 1383.

54- کاهش تولید و افزایش درآمدهای نفتی اوپک، نفت و اقتصاد، شماره 150، مرداد 1372.

55- گوهری مقدم، ابوذر،‌ سیاست خارجی بوش، تداوم یا تغییر، همشهری- دیپلماتیک، شماره 83، 13/11/83.

56- لنگرودی، سید حسین علوی، آینده دلار، دنیای بانکداری، تهران ، بانک صادرات ایران، شماره 198، 31/2/1384.

57- لقمه چرب (نفت آمریکا، نفت عراق و اوپک)، همشهری، سال دوم. شماره 283/3031، 4/2/83.

58- مجتهد زاده، پیروز، جهان سیاسی در سالی که گذشت، اطلاعات سیاسی- اقتصادی،‌ شماره 188-187، فروردین و اردیبهشت 83.

59- مجتهد زاده، پیروز، جنگ آمریکا- عراق (مشکلات ژئواستراتژیک امریکا در نظام تک قطبی)، نگاه، شماره 33، 1382.

60- موسوی، میر طیب، حمله آمریکا به افغانستان و مسائل داخلی ایالات متحده، اطلاعات سیاسی- اقتصادی، سال 16، شماره 10-9 .

61- مستکین، عبدالمهدی، بوش بوی نفت می‌دهد، همشهری- دیپلماتیک، شماره 24، 18/7/83.

62- محمدی، فرهاد، امنیت ملی ایران و ایفای نقش مؤثردر اوپک با حضور عراق، صبح و اقتصاد، سال اول، شماره 71، 1383.

63- موسوی، سید رسول، قدرت نفت، همشهری دیپلماتیک، شماره 24، 18/7/83.

64- هدفهای اقتصادی امریکا در خاورمیانه ، همشهری، تاریخ 4/3/84.

65- هرد، جفری، نفت خاورمیانه، یا رهبری اقتصاد جهان، ترجمه حسن مرادی، مشعل، سال نهم، شماره 247، 2/3/1382.

کتب و نشریات انگلیسی:

66- Jash BullBerg. H.J. H, us international oilpolicy, Energy policy, june, 1998.

67- J. AL. Chalabi, Fadhil, Opec at the Crossroads, (Oxford): pergamon press, 1998.

پایان نامه:

68- علوی، سید محمد رضا، تحول نقش اوپک در آستانه قرن بیست و یکم و تأثیر آن بر روند قیمت گذاری نفت در عرصه بین‌المللی، تهران،‌ سال 78-77.

69- مهینی حسن زاده، رضا، عوامل همگرایی و واگرایی در سازمان کنفرانس اسلامی، سال 78-77.

70- نجابت، علیرضا، بررسی نقش ایالات متحده امریکا در بروز بحران دوم خلیج فارس و پیامدهای آن، بهار 80 .

گزارشهای تحقیقی سازمانی:

71- برکشلی، فریدون، اوپک و بحرانهای نفتی، تهران: مؤسسه مطالعات انرژی، 1376.

72- عملکرد وآینده اوپک و منافع جمهوری اسلامی ایران، تهران: مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، سال 1382.

73- فروغی، داریوش، عرضه وتقاضای قیمت نفت تا 2010، تهران: مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی ، 1376.

74- مروری بر اهم فعالیتهای وزارت نفت 1382- 1376 ، نفت و توسعه‌ 4، تهران: اداره کل روابط عمومی وزارت نفت، پائیز 1383.

متفرقه:

75- آقایی، سید داوود، جزوه درسی، 1381.

سایتهای اینترنتی فارسی:

76- دولاگری، پل ماری، سرگذشت اختلافهای فرانسه و آمریکا. ترجمه زمان رضاخانی، سایت بنیاد اندیشه اسلامی، ژوئن 2004.

77- محمدی، اسماعیل، سه هدف سیاسی و اقتصادی امریکا در جنگ با عراق، سایت بنیاد اندیشه اسلامی، ژوئن 2004.

سایتهای اینترنتی به زبان انگلیسی

78- Bush’s Deep Reasons for war on Iraq: Oil, Petrodollas, and the opec Euro question, into www. Ist- socrates. Berkeley. Edu/ pdscott/iraq. Html. 2005/01/20.

79- int. www. BP. Amco.org

80- OPEC. Int. www. Eia. Doe. Gov/emeu/ cabs/ opec. Html, january 2005.

81- Raphaeli , Nimrod, The war in Iraq and Future of opec, int, www,Memri. De. 2003/4/1.

82- The unstated us Goal of preserving Dollar hegemony over the global oil Market, int, www. Ist, socrates. Berkeley, edu, pdscott, iraq, html. 2005/1/20.

سایتهای اینترنتی به زبان آلمانی:

83- Busch planten einen “regime wechsel “im Irak schon Vor zwei jahren, int, www. bga. de.

84- Die Bedeutung des Irak- krieges, int. www. bga.de

85- Galtung, Johan; Fisher, Dietrich, Keinen kriegim Irak, int. www. Transcend. Org

86- Hippler, Jochen, Der weg in dem krieg, int, www. Irak. de.

87- sweezy, Paul; Magdoff, Harry, u.s.w, Die imprialen Ambitionen der U.S.A und der Irak, int, www. Eia, doe, gov, februer 2003.

88- Zur Rolle des ols im konflikt zwischen den U.S.A and dem Irak, int, www. Klaschinkow. Info, 2003. 2.24.